Hymny Polski i ich historia

śr., 05/03/2017 - 10:00 -- Administrator.
Kategoria: 
Oceń artykuł: 
0
Brak głosów

Mogłoby się wydawać, że Mazurek Dąbrowskiego "od zawsze" jest polskim hymnem państwowym. Tymczasem w ponad tysiącletniej historii naszego kraju były także inne pieśni, które symbolizowały polską państwowość i odwoływały się do chrześcijaństwa jako nierozerwalnie z nią związanej religii. Czy znamy je wszystkie?

Średniowiecze

Za pierwszy hymn Polski uznawana jest "Bogurodzica". Nie są znani twórcy jej melodii i tekstu. Najstarszy jest pochodzący z 1407 roku tzw. tekst krakowski, zachowany w rękopisach. Drukiem ukazał się po raz pierwszy w 1506 roku, a więc niemal w sto lat po bitwie pod Grunwaldem, gdzie według Jana Długosza pieśń ta była śpiewana przez polskie rycerstwo. Pieśń ta była hymnem koronacyjnym pierwszych Jagiellonów na polskim tronie. Stąd też dość prawdopodobna hipoteza badaczy, jakoby "Bogurodzica" powstała w związku z objęciem tronu przez neofitę - Władysława Jagiełłę. U schyłku panowania dynastii Jagiellonów pieśń straciła na znaczeniu. Dopiero w XIX wieku, wraz z nasileniem się nurtów narodowowyzwoleńczych, została wydobyta z zapomnienia przez ówczesnych twórców. Przypomniał ją m.in. Henryk Sienkiewicz w "Krzyżakach".

Zabory

Pierwszą pieśnią, uważaną za hymn Polski po I rozbiorze, jest "Hymn do miłości Ojczyzny" nieznanego kompozytora, do słów Ignacego Krasickiego. Napisał on ten wiersz jako wyraz goryczy z powodu niepowodzenia konfederacji barskiej. W 1816 roku Alojzy Feliński napisał tekst zatytułowany "Hymn na rocznicę ogłoszenia Królestwa Polskiego, z woli Naczelnego Wodza wojsku polskiemu do śpiewu podany", zaczynający się słowami "Boże coś Polskę". W 1818 roku Jan Nepomucen Piotr Kaszewski skomponował do niego muzykę, a całość ukazała się pod tytułem "Pieśń narodowa za pomyślność króla". Odnosiła się do cara Aleksandra I, z którego panowaniem po utworzeniu Królestwa Polskiego początkowo wiązano nadzieje na odzyskanie niepodległości. Końcówka refrenu brzmiała "naszego króla zachowaj nam, Panie". Tuż przed wybuchem Powstania Styczniowego utwór został podniesiony do rangi hymnu narodowego, z końcówką "ojczyznę wolną racz nam wrócić, Panie". W 1846 roku  powstał "Chorał" z muzyką Józefa Nikorowicza i tekstem Kornela Ujejskiego. Ogłoszony rok później w Paryżu na łamach "Dziennika Narodowego", stał się popularny w okresie Wiosny Ludów i w zaborze austriackim miał rangę hymnu narodowego. Już w wieku XX, w 1908 roku, ukazał się wiersz Marii Konopnickiej "Rota", do którego muzykę skomponował Feliks Nowowiejski. "Rota", pierwotnie przeznaczona dla Wielkopolski jako protest przeciwko wywłaszczaniu Polaków, zyskała status hymnu narodowego w zaborze pruskim. Oficjalnie została wykonana po raz pierwszy 15 lipca 1910 roku w Krakowie podczas uroczystości odsłonięcia pomnika z okazji 500-lecia bitwy pod Grunwaldem.

II Rzeczpospolita i współczesność

Po roku 1918 odrodzona Polska przez kilka lat nie miała oficjalnego hymnu. Podczas uroczystości państwowych, rocznic i ważniejszych wydarzeń śpiewano "Bogurodzicę", "Boże coś Polskę" i "Rotę", a także "Marsz I Brygady" i "Mazurek Dąbrowskiego". Ten ostatni, z tekstem Józefa Wybickiego i muzyką nieznanego kompozytora, wywodzącą się z melodii ludowej. Pierwszy jej zapis nutowy na fortepian wykonał i opublikował Wojciech Sowiński. 26 lutego 1927 roku w głosowaniu sejmowym "Mazurek Dąbrowskiego" został wybrany jako oficjalny hymn państwowy. Po II wojnie światowej został on urzędowo zatwierdzony przez władze komunistyczne. W latach stalinizmu podejmowano próby zmiany hymnu. Jedną z propozycji była pieśń "Ukochany kraj" z muzyką Tadeusza Sygietyńskiego do słów Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, znajdująca się w ówczesnym repertuarze Państwowego Zespołu Pieśni i Tańca "Mazowsze". Szczęśliwie do zmiany nie doszło i niebawem będziemy obchodzić 90. rocznicę Mazurka Dąbrowskiego jako hymnu Polski.

/Iwona Czechowska/ zdj. Tekst muzyczny Mazurka Dąbrowskiego dla fortepianu/

Dodaj komentarz

Newsletter

Zapisz się aby otrzymywać najnowsze informacje i artykuły.