Słonecznik – nie tylko kwiat sierpniowy

ndz., 08/20/2017 - 11:15 -- Administrator.
Kategoria: 
Oceń artykuł: 
0
Brak głosów

Któż z nas nie zna słynnego obrazu Vincenta van Gogha? Słoneczniki to jedne z najwdzięczniejszych obiektów dla artystów. Symbolizują lato, a wyglądem przypominają słońce, ko którego promieniom stale się zwracają. Mają także właściwości lecznicze i zawierają wiele cennych składników odżywczych.

Skąd się wziął

Słonecznik (Heliantus) należy do rodziny astrowatych, a jego ojczyzną jest Ameryka Środkowa. Do Europy trafił w XVI wieku. Początkowo był rośliną wyłącznie ozdobną. Ze względu na doskonałą aklimatyzację zaczęto go uprawiać coraz szerzej, a w początkach XVII wieku zaczęto wytłaczać z jego ziaren olej. Okazał się on doskonały, a same ziarna stały się przysmakiem, o który człowiek rywalizował z ptakami, wyjadającymi je z rosnących na polach kwiatów.Dziś w całej niemal Europie uprawia się wiele odmian słonecznika jako rośliny przemysłowe, do celów spożywczych i leczniczych oraz jako kwiaty ozdobne.

Charakterystyka

Słoneczniki występują w odmianach jednorocznych, jak i wieloletnich. Są średnich i dużych rozmiarów, kwiaty niektórych odmian osiągają średnicę nawet 40 cm i wysokość ponad 3 metry. Łodyga jest gruba, drewniejąca, pokryta twardymi włoskami, liście są sercowatego kształtu, lepkie. Kwiatostan otoczony jest dużymi, żółtymi kwiatami języczkowymi, zaś tarcza kwiatostanu pokryta jest drobnymi, brązowawymi kwiatami rurkowymi. Po osiągnięciu dojrzałości kwiaty rurkowe usychają, a spod nich wyłaniają się owoce – pojedyncze nasiona w skórzastej łupince. Pora kwitnienia słoneczników przypada na okres od lipca do października, w zależności od odmiany. Kwiaty są bogatym źródłem pyłku i nektaru, chętnie zbieranego przez pszczoły. Miód słonecznikowy, niezwykle rzadki w Polsce, ma delikatny smak i jako jedyny z miodów po krystalizacji pozostaje miękki i smarowny.

Właściwości

Ziarna słonecznika zawierają witaminę E, której są jednym z najbogatszych źródeł, poza tym witaminy z grupy B, białko, błonnik pokarmowy i mikroelementy: żelazo, selen, miedź, cynk, wapń, magnez i mangan. Obfitują również w fitosterole, obniżające poziom „złego” cholesterolu w organizmie i chroniące przed nowotworami.Spożywanie ziaren słonecznika wpływa na zmniejszenie uczucia zmęczenia, łagodzi stres, wspomaga funkcjonowanie tarczycy, wzmacnia paznokcie i włosy. Stymuluje działanie układu odpornościowego, dobrze wpływa na elastyczność skóry. Przede wszystkim jednak nasiona słonecznika zawierają duże ilości tłuszczu – około 45 proc. Z tego powodu ich kaloryczność jest bardzo wysoka, 100 gramów ziaren to ponad 550 kcal. Dlatego osoby dbające o linię powinny je spożywać z dużą ostrożnością. Olej słonecznikowy jest znakomitym dodatkiem do sałatek. Z uwagi na dość niską temperaturę dymienia nie jest zalecany do smażenia, choć np. w Bułgarii nie smaży się w zasadzie na żadnym innym tłuszczu.

Kwiaty słonecznika stanowią surowiec dla przemysłu farmaceutycznego i kosmetycznego. Produkuje się z nich leki przeciwgorączkowe, przeciwmalaryczne, mydła, szampony, kremy i wody toaletowe.

W kuchni

Ziarna słonecznika mogą być spożywane świeże lub prażone, jako samodzielna przekąska lub jako składnik mieszanek. Dodawane są do pieczywa, musli, jogurtów i sałatek. Oczywiście więcej wartości odżywczych i prozdrowotnych mają ziarna świeże, nieprażone. Dlatego lepiej jest kupić cały słonecznik i wyłuskać samemu w domu, choć jest to nieco pracochłonne. Zmiksowane i odpowiednio doprawione ziarna mogą być bazą np. do hummusu albo być wykorzystane jako pasta do smarowania pieczywa.

Warto także włączyć do diety kiełki słonecznika. Można je kupić w supermarketach lub wyhodować samemu w kiełkownicy. W kiełkach znajduje się cenna dla organizmu witamina D zapobiegająca krzywicy i usprawniająca metabolizm. Oczywiście zawierają te wszystkie witaminy i pierwiastki, jakie są w dojrzałych ziarnach. Kiełki spożywamy na surowo jako składnik sałatek.

/Iwona Czechowska/zdj. T.Voekler/

Dodaj komentarz

Newsletter

Zapisz się aby otrzymywać najnowsze informacje i artykuły.