Obyczaje adwentowe w Polsce

wt., 12/05/2017 - 18:48 -- Administrator.
Kategoria: 
Oceń artykuł: 
0
Brak głosów

Adwent rozpoczyna nowy rok liturgiczny. Słowo "Adwent" oznacza nadejście Zbawiciela. W pierwszej części Adwentu, Kościół podkreśla znaczenie spotkania z Chrystusem. Druga część poświęcona jest przygotowaniom do Bożego Narodzenia. Zarówno w Kościele katolickim, jak i wśród ludności, Adwent jest czasem radosnego oczekiwania. Uwidacznia się to w kultywowanych wciąż obyczajach.

Roraty

Jest to adwentowa msza poświęcona Matce Bożej, odprawiana na ziemiach polskich od XII wieku. Podczas niej palona jest dodatkowa świeca, tzw. Maryjna, przystrojona białą wstążką - oznaką niepokalanego poczęcia. Umieszczana jest na prezbiterium obok ołtarza albo przy ołtarzu Matki Bożej. Do II Soboru Watykańskiego odprawiano w kolejne niedziele roraty stanowe, osobno dla panien, kawalerów, mężatek i żonatych. Na wsiach często udawano się na tę mszę gromadnie, pieszo i ze śpiewem. Podczas nabożeństwa wysłuchiwano specjalnych kazań i przystępowano do sakramentu pokuty. Roraty odprawia się przed świtem na znak ciemności grzechu przed nadejściem Chrystusa. Dzieci przygotowują na tę mszę lampiony, zapalane w kościele i niesione ze światłem do domów.

Zwyczaje wiejskie i nie tylko

Ludność wiejska podczas Adwentu zbierała się w jednym z domów na wspólne zajęcia: darcie pierza, przędzenie, naprawę sprzętu gospodarskiego, ubrań. Podczas przcy odmawiano różaniec, śpiewano pieśni adwentowe i ludowe o tematyce życia zgodnego z Dekalogiem. W domach szlacheckich czytano Pismo Święte, żywoty świętych, również polską literaturę klasyczną. O zmierzchu następowała tzw. szara godzina, podczas której domownicy zbierali się przy płonącym kominku lub obok pieca i bez zapalania lamp w ciszy rozmyślali nad życiem. Później seniorzy rodów opowiadali dzieciom o dawnych zwyczajach, tradycjach i ojczystej historii, nie pomijając własnego w niej udziału.

Na lubelszczyźnie, Podlasiu i Kresach Wschodnich praktykowano zachowany do dziś zwyczaj gry na ligawkach - ludowym instrumencie dętym w formie dużego rogu. Grane są smętne melodie przed wschodem słońca, nawołując do udziału w roratach. Dla zwiększenia słyszalności grający często szli nad rzekę, jezioro albo w pobliże studni.

Adwent jest też czasem przygotowania szopek bożonarodzeniowych, prób inscenizacji jasełek i gwiazdy do kolędowania. Prace te są przywilejem dzieci i młodzieży.

Wieniec adwentowy i ozdoby choinkowe

Wykonywany jest z gałązek sosnowych lub świerkowych. Umieszcza się w nim cztery świece, symbolizujące cztery niedziele Adwentu. Następnie wieniec zostaje poświęcony w kościele. Świece zapalane są przed wspólną modlitwą albo posiłkiem. W pierwszym  tygodniu Adwentu zapala się jedną świecę, w drugim - dwie, w trzecim - trzy, a w ostatnim wszystkie cztery. Wieniec oznacza jedność przygotowującej się do Bożego Narodzenia rodziny.

Przygotowanie ozdób choinkowych dawniej odbywało się ręcznie, wykonywali je w domach wspólnie rodzice i dzieci. Dziś ozdoby można kupić przed świętami niemal wszędzie, jednak te wykonane w domu mają niepowtarzalny charakter, a sama praca przy nich stanowi doskonałą okazję do zacieśnienia rodzinnych więzi i wspólnego spędzenia czasu.

Listy do Dzieciątka Jezus

Jest to zwyczaj wywodzący się z Kościoła katolickiego. Podczas Adwentu dzieci piszą do Dzieciątka Jezus listy z prośbami i życzeniami dotyczącymi prezentów pod choinkę. Małe dzieci, które nie umieją jeszcze pisać, mogą swoje życzenia wyrazić za pomocą rysunków. W liście trzeba też umieścić obietnice, np. pilnej nauki, grzeczności, pomagania rodzicom w obowiązkach domowych. Idąc spać dziecko kładzie list na parapecie, skąd mają go w nocy zabrać aniołowie i dostarczyć do adresata. Zwyczaj ten, stosunkowo niedawny, ma na celu wyrobienie w dziecku zasady dotrzymywania danego słowa, a rodzicom daje oczywiście orientację co do oczekiwań ich pociech.

/Iwona Czechowska/ zdj.fotolia/

Dodaj komentarz

Newsletter

Zapisz się aby otrzymywać najnowsze informacje i artykuły.