Koncert Filharmoników Wiedeńskich – noworoczna uczta dla melomanów

pon., 01/01/2018 - 18:24 -- Administrator.
Kategoria: 
Oceń artykuł: 
0
Brak głosów

Od ponad 30 lat Telewizja Polska transmituje na żywo Koncert Noworoczny z Wiednia. Wielu z nas lubi go oglądać, także dzięki niezapomnianemu komentatorowi – Bogusławowi Kaczyńskiemu, który swoimi porywającymi opowieściami o muzyce przysporzył widowni temu pięknemu widowisku.

Orkiestra

Filharmonicy Wiedeńscy (Wiener Philharmoniker) są jedną z najważniejszych orkiestr symfonicznych na świecie, a w wielu rankingach uważaną za najlepszą. Za jej twórcę uważany jest urodzony w Królewcu muzyk niemiecki Otto Nicolai, rówieśnik Fryderyka Chopina i zmarły w tym samym roku, co nasz największy kompozytor. Od 1841 roku mieszkał w Wiedniu, gdzie komponował – głównie symfonie, a jego najbardziej znanym dziełem jest opera komiczna Wesołe kumoszki z Windsoru według Szekspira, którą napisał w 1849 roku, tuż przed swoją śmiercią.

Orkiestra rozpoczęła regularne koncerty w roku 1842. Pierwszym jej stałym dyrygentem był jej twórca aż do swojej śmierci. Później dyrygenci zmieniali się co kilka lat, a jednym z nich, w latach 1898-1901, był jeden z największych symfoników epoki neoromantyzmu – Gustav Mahler.

Od roku 1933 Filharmonicy Wiedeńscy nie mają stałego dyrygenta. Koncerty prowadzą gościnnie najwybitniejsi dyrygenci z całego świata, a zaproszenie do prowadzenia tej orkiestry należy do największych wyróżnień. Zaszczytu tego nie dostąpił dotąd żaden Polak. Koncerty, w tym oczywiście noworoczne, prowadzili m.in. Arturo Toscanini, Karl Böhm (ojciec aktora KarlheinzaBöhma, znanego z roli cesarza Franciszka Józefa w tryptyku filmowym o życiu Sissi), Herbert von Karajan i Leonard Bernstein.

Filharmonicy Wiedeńscy nie zaprzestali działalności podczas II wojny światowej. Na skutek anschlussu Austria stała się częścią III Rzeszy, a większość muzyków wstąpiła do NSDAP, głównie z obawy przed utratą pracy.

Początek Koncertów Noworocznych

Pomysłodawcą zorganizowania koncertów w Nowy Rok był dyrygent Clemens Krauss jeszcze podczas trwania działań wojennych w latach 40. Na przeszkodzie stała jednak oficjalna polityka hitlerowskich Niemiec, której jednym z filarów był antysemityzm. Tymczasem rodzina Straussów miała żydowskie korzenie. Ale ich muzyka tak podobała się ministrowi propagandy III Rzeszy, Josephowi Goebbelsowi, że nakazał sfałszowanie metryki chrztu Johanna Straussa – syna. Zarówno minister, jak i Hitler, nie doczekali premiery Koncertu Noworocznego, która odbyła się w 1946 roku. Orkiestrę prowadził Josef Krips, dyrygent żydowskiego pochodzenia, który właśnie odzyskał prawo wykonywania zawodu.

Kto tak pięknie gra?

Rekrutacja do Filharmoników Wiedeńskich jest wieloetapowa i dość długa. O przyjęcie do orkiestry mogą się starać wyłącznie muzycy grający w orkiestrze Wiedeńskiej Opery Narodowej po trzyletnim okresie próbnym. Pierwsze dwa etapy przesłuchań są anonimowe, muzycy grają za zasłoną. Trzeci, decydujący etap jest jawny. Styl gry orkiestry jest tradycyjny, żeby nie powiedzieć konserwatywny. Dzięki temu udaje się zachować piękne brzmienie, niezmienne od wielu pokoleń. Ma to jednak i minusy w postaci ograniczeń repertuarowych.

Obecnie w orkiestrze gra trzech Polaków, wszyscy są kontrabasistami: Bartosz Sikorski, Jerzy Dybał i Jędrzej Górski. Bartosz Sikorski jest także artystą malarzem. Ma w Wiedniu atelier, a miłośnikiem jego obrazów jest światowej sławy indyjski dyrygent, który współpracuje z Filharmonikami – Zubin Mehta.

Koncerty Noworoczne obejmują głównie utwory rodziny Straussów, choć grane są także dzieła innych kompozytorów. Stałymi pozycjami są dwa ostatnie utwory: walc Johanna Straussa – syna Nad pięknym modrym Dunajem (od 1945 roku) i Johanna Straussa – ojca Marsz Radetzky’ego(od 1946 roku). Ten ostatni wykonywany jest z udziałem publiczności, która, prowadzona przez dyrygenta, klaszcze w rytm marsza. Każdego roku brzmi to inaczej, a wszystko zależy od inwencji maestra. W niektórych utworach muzyce towarzyszą występy zespołu baletowego Opery Wiedeńskiej.

Miejsca w Filharmonii trzeba rezerwować z rocznym wyprzedzeniem, a ceny biletów dochodzą do 950 euro od osoby. Formularz zgłoszeniowy pojawia się w Internecie w styczniu na następny rok, należy go wypełnić po niemiecku lub angielsku, wysłać i czekać na wyniki losowania. Szczęśliwcy otrzymują zawiadomienie pocztą i muszą uiścić należność do końca czerwca.

1 stycznia 2018 roku Filharmoników Wiedeńskich poprowadzi włoski dyrygent Riccardo Muti, na stałe dyrektor słynnej Chicago Symphony Orchestra.

/Iwona Czechowska/zdj. fotolia/

Dodaj komentarz

Newsletter

Zapisz się aby otrzymywać najnowsze informacje i artykuły.