Kolędy - nieodłączny atrybut Bożego Narodzenia

śr., 12/20/2017 - 18:27 -- Administrator.
Kategoria: 
Oceń artykuł: 
0
Brak głosów

Kolędy - pieśni religijne wykonywane podczas świąt Bożego Narodzenia, należą do klejnotów kultury  chrześcijańskiej. Polskie kolędy przez wielu uważane są za jedne z najpiękniejszych. Melodyjne, o radosnym charakterze, rozbrzmiewają w wieczór  wigilijny w większości domów po wieczerzy i we wszystkich kościołach podczas pasterki. Początki kolęd sięgają wczesnego renesansu.

Jak to się zaczęło w Polsce

Najstarsza polska kolęda pochodzi z 1424 roku. Zaczyna się od słów "Zdrow bądź, ktolu anjelski". Nie jest znana jej melodia, bowiem zapis nutowy nie został odnaleziony, o ile w ogóle istniał. Najstarszy znany zapis melodii kolęd pochodzi z początku XVI wieku. Dopiero wynalezienie druku przez Gutenberga rozpoczęło proces rozpowszechniania śpiewników z kolędami, których u schyłku XVI wieku było już ponad 180. W tamtych czasach autorzy pieśni religijnych tworzyli "na chwałę Bożą", nie oczekując wynagrodzenia, dlatego z reguły nie są znani. Największy rozkwit twórczości bożonarodzeniowej miał miejsce w epoce baroku, który pod względem kultu religijnego nawiązywał do średniowiecza, czerpiąc z renesansu upodobanie do muzycznej oprawy utworów poetyckich.

Bliżej ludu

Masowe powstawanie kolęd z polskimi tekstami ma swoje uzasadnienie w dążeniu Kościoła katolickiego do ciągłego pozyskiwania nowych i głębszego przywiązania zdeklarowanych wiernych, a przez to do stałego umacniania swojej pozycji w państwie. Naród polski, zchrystianizowany kilka wieków wcześniej, potrzebował zrozumiałych dla siebie treści. Liturgia w kościołach odprawiana była po łacinie, nieznanej prostemu ludowi. Okres liturgiczny Bożego Narodzenia był najobfitszy pod względem frekwencji na nabożeństwach, stąd bogactwo i różnorodność kolęd. Równolegle powstawały pieśni maryjne w języku polskim i do dziś tylko ich liczba może się równać z liczbą kolęd. Warto zauważyć, że teksty kolęd są swoistymi "wyliczankami" niewygód, w jakich dokonało się przyjście na świat Dzieciątka: ziąb, brak pościeli, twardy żłób, mizerna, chyląca się stajenka. Stanowi to bez wątpienia pierwiastek emocjonalny, mający wzbudzić współczucie Matce Bożej i Jezusowi, ale jest i przekazem, nakazującym zaakceptowanie, ba, wręcz zachwalanie własnego, niekiedy wyjątkowo skromnego stanu posiadania.

Najczęściej śpiewane

Z badań sondażowych wynika, że przy stole wigilijnym kolędy śpiewa około 80 procent Polaków, z czego ponad 30 procent rozpoczyna śpiew od "Wśród nocnej ciszy". 24 procent jako pierwszą intonuje "Cichą noc"; kolęda ta, choć pochodząca z Austrii, stała się u nas bardzo popularna ze względu na piękną, rzewną melodię i wzruszający tekst. Nieco ponad 13 procent rodaków najbardziej lubi "Bóg się rodzi", niecałe 7 - "Przybieżeli do Betlejem". Dalsze miejsca w tej klasyfikacji zajmują: "Oj, maluśki, maluśki", "Jezus malusieńki", "Gdy się Chrystus rodzi" i "Dzisiaj w Betlejem". Nie jest jednak istotne, która z kolęd śpiewana jest najczęściej. Ważne, aby były w ogóle śpiewane i przekazywane następnym pokoleniom nie tylko jako nieodłączny element świąt, ale także jako perła narodowej kultury.

/Iwona Czechowska/ zdj. fotolia/

Dodaj komentarz

Newsletter

Zapisz się aby otrzymywać najnowsze informacje i artykuły.