Bocian - najbardziej polski ptak

sob., 03/18/2017 - 10:15 -- Administrator.
Kategoria: 
Oceń artykuł: 
0
Brak głosów

Pod koniec marca coraz częściej będziemy spoglądać na bocianie gniazda, czy to znajdujące się w pobliżu naszych domów, czy też napotkane po drodze podczas jazdy samochodem. Przełom marca i kwietnia to czas powrotu z afrykańskich zimowisk bociana białego – symbolu polskiego krajobrazu.

Blisko ludzi

Bocian biały (Ciconiaciconia) powraca do starego gniazda, uwitego zawsze w pobliżu siedzib ludzkich. Najczęściej bocianie gniazda możemy zauważyć na słupach lub dachach, rzadziej na wysokich drzewach. Z miejsc zimowania w południowej Afryce i południowych Indiach w powrotną drogę wyruszają bociany już na początku stycznia, pokonując dziennie odległość do 200 kilometrów. W locie nie formują klucza jak żurawie. Lecą w chmarach złożonych z kilkuset osobników, lotem szybującym. Pierwsze powracają samce i przystępują do naprawy starych gniazd lub budowy nowych. W poszukiwaniu miejsca na nowe gniazdo samiec chętnie skorzysta z kolistego podłoża, które łatwo będzie opleść gałązkami. Można zatem jesienią, po odlocie bocianów, zamontować na dachu, słupie lub drzewie drewnianą platformę o średnicy 120 – 130 cm, a tuż przed przylotem opleść ją gałązkami brzozy lub wierzbowymi witkami. Resztę ptaki zrobią same. Samice po przylocie pomagają samcom w „pracach wykończeniowych”.

Rodzina

Bociany po raz pierwszy przystępują do lęgu w wieku 3 – 5 lat. Mimo że są monogamiczne, to nie dobierają się w pary na całe życie. Gniazdo może służyć parze przez kilka lat, a lęg ptaki odbywają jeden w roku. Pod koniec kwietnia samica składa zwykle cztery jaja, ale rzadko udaje się wychować czwórkę młodych. Przeważnie najsłabsze pisklę ginie. Jedynie w latach obfitych w pożywienie para jest w stanie wykarmić wszystkie pisklęta. Rodzice wysiadują jaja na zmianę przez okres około 33 dni, na zmianę też zajmują się młodymi i dostarczają pokarm do gniazda. Pisklęta po raz pierwszy opuszczają gniazdo po około dwóch miesiącach i zaczynają się uczyć samodzielnie zdobywać pożywienie. Jednak przez następny miesiąc wciąż są dokarmiane przez rodziców.

Dieta

Bocian jest ptakiem wyłącznie mięsożernym. Wbrew powszechnemu mniemaniu, podstawą bocianiego menu wcale nie są żaby, choć naturalnie ptaki nie pogardzą także płazami. Bociany polują na myszy i inne małe ssaki, chętnie zjadają chrząszcze, szarańczaki i inne duże owady, dżdżownice i pędraki. Lubią także ryby, jaszczurki i węże, niekiedy wybierają jaja i małe pisklęta z innych gniazd. Skład pożywienia bociana w dużej mierze zależy od regionu, warunków atmosferycznych oraz pory roku. Jest to ptak żarłoczny, zjada także padlinę. Niekiedy można zaobserwować stada bocianów czatujące w pobliżu rzeźni lub zakładów utylizacyjnych w oczekiwaniu na odpadki.

Schyłek lata

W drugiej połowie sierpnia bociany zaczynają przygotowywać się do odlotu. Zanim wystartują w długą podróż, gromadzą się w duże stada na tak zwanych sejmikach. Miejsca sejmików to zwykle rżyska lub łąki, gdzie znajdują się obfite ilości pożywienia. Sejmiki służą bowiem intensywnemu żerowaniu ptaków przed czekającą je wędrówką. Jako pierwsze odlatują dorosłe bociany, które w danym roku nie wyprowadziły lęgu. W następnej kolejności do odlotu zbierają się osobniki tegoroczne. Dla około jednej trzeciej z nich będzie to podróż ostatnia – zginą podczas pełnego niebezpieczeństw lotu. Jako ostatnie polecą dorosłe ptaki, które w danym roku odchowały młode. Sejmiki i odlot mają miejsce pomiędzy 15 a 25 sierpnia. Do Afryki bociany dolatują na przełomie października i listopada. Powrócą jak zwykle, pod koniec marca. 25 procent światowej populacji bociana białego gniazduje w Polsce.

Bocian znajduje się pod ścisłą ochroną gatunkową na mocy Ustawy o ochronie przyrody, Konwencji: Bońskiej, Berneńskiej i Ramsarskiej oraz Dyrektywy Ptasiej Unii Europejskiej.

Iwona Czechowska/zdj. Młody bocian żerujący na owadach/

Dodaj komentarz

Newsletter

Zapisz się aby otrzymywać najnowsze informacje i artykuły.